چگونه بیمار سنگینوزن را اصولی و بدون آسیب جابجا کنیم؟
بیشتر آسیبهایی که موقع جابجایی بیمار رخ میدهد، از یک اشتباه ساده شروع میشود: «فقط در چند ثانیه بلندش میکنم».
همین چند ثانیه میتواند به کشیدگی عضلات کمر، آسیب دیسک یا حتی زمینخوردن بیمار منجر شود. نکته مهم این است که جابجایی بیمار سنگینوزن فقط یک کار فیزیکی نیست؛ یک تصمیم ایمنی است. قبل از اینکه دستتان را زیر شانه یا کمر بیمار ببرید، باید بدانید آیا بدن شما اصلاً برای این جابجایی مناسب است یا نه.
اولین سؤال این نیست که «چطور بلندش کنیم؟»
وقتی مراقب میگوید «بیمار ۱۱۰ کیلو است، چطور جابجایش کنیم؟» سؤال اصلی چیز دیگری است: «آیا این جابجایی باید دستی انجام شود؟»
سه نشانه وجود دارد که میگوید جابجایی دستی خطرناک است:
-
بیمار نمیتواند حتی بخشی از وزن خود را تحمل کند.
-
برای نشستن یا ایستادن بهطور کامل به دیگران وابسته است.
-
مراقب هنگام بلند کردن مجبور میشود کمرش را خم کند یا بدنش را بچرخاند.
در چنین شرایطی، مسئله «قدرت بدنی» نیست. حتی فردی که ورزشکار است هم ممکن است با یک حرکت اشتباه دچار آسیب کمری شود.
چرا بیشتر آسیبها قبل از حرکت اتفاق میافتند؟
جالب است بدانید بسیاری از آسیبها زمانی رخ میدهد که هنوز بیمار از تخت جدا نشده است. مراقب معمولاً در لحظه تصمیم میگیرد: «الان بلندش میکنم».
این تصمیم عجولانه باعث میشود مسیر حرکت بررسی نشود، ویلچر در جای درست قرار نگیرد و تعداد افراد کمککننده کافی نباشد.
یک ارزیابی ۳۰ ثانیهای میتواند تفاوت بزرگی ایجاد کند:
-
بیمار چقدر همکاری میکند؟
-
آیا فضای کنار تخت باز است؟
-
ویلچر یا صندلی ترمز دارد؟
-
آیا برای این وزن، یک نفر کافی است؟
اگر پاسخ هرکدام مبهم است، جابجایی را متوقف کنید و شرایط را آماده کنید.
اگر بیمار کمی همکاری کند، روش جابجایی کاملاً عوض میشود
همه بیماران سنگینوزن شرایط یکسانی ندارند. تفاوت اصلی در «میزان همکاری» است.
بیمار هوشیار و قادر به تحمل بخشی از وزن
در این حالت، هدف بلند کردن کامل بیمار نیست؛ کمک به انتقال وزن است. بیمار میتواند با فشار دادن پاها یا گرفتن دسته تخت، بخشی از حرکت را انجام دهد و فشار روی مراقب بهطور محسوسی کمتر میشود.
بیمار نیمههمکار
اینجا خطر بیشتر است و بیمار ممکن است در میانه حرکت ناگهان خسته شود یا تعادلش را از دست بدهد. بسیاری از زمینخوردنها دقیقاً در همین مرحله رخ میدهد؛ زمانی که مراقب تصور میکند بیمار تقریباً خودش بلند میشود.
بیمار کاملاً وابسته
اگر بیمار هیچ کنترلی روی تنه و پاها ندارد، جابجایی دستی معمولاً انتخاب مناسبی نیست. در این شرایط باید از تجهیزات جابجایی یا انتقال به صورت تیمی استفاده شود.
نقطهای که بدن مراقب دیگر نباید وارد ماجرا شود
یک قانون ساده وجود دارد: اگر برای حرکت دادن بیمار مجبور میشوید او را از سطح جدا کنید و وزنش را با بدن خود نگه دارید، احتمال آسیب بالا میرود.
در بیماران با وزن بالا، حتی دو نفر هم همیشه کافی نیستند. مشکل فقط تقسیم وزن نیست؛ هماهنگی حرکت، حفظ تعادل بیمار و کنترل چرخش بدن هم اهمیت دارد.
اینجاست که بالابر بیمار وارد میشود. نقش آن «راحتتر کردن کار» نیست؛ کاهش فشار مکانیکی روی ستون فقرات مراقب و کاهش خطر سقوط بیمار است. در مراکز درمانی، استفاده از بالابر برای بیماران وابسته و سنگینوزن بخشی از سیاستهای پیشگیری از آسیب شغلی محسوب میشود.
بالابر بیمار را جایگزین نیروی انسانی ندانید
گاهی تصور میشود با وجود بالابر، دیگر خطری وجود ندارد. این برداشت اشتباه است.
خطاهای رایج شامل این موارد است:
-
انتخاب جلیقه نامناسب و غیراستاندارد برای وزن بیمار
-
قفل نکردن چرخهای تخت یا ویلچر
-
حرکت دادن بالابر روی سطح ناهموار
بالابر زمانی ایمن است که برای وزن بیمار مناسب باشد و کاربر آموزش اولیه کار با آن را دیده باشد.

یک سناریوی واقعی: انتقال بیمار ۱۲۰ کیلویی از تخت به ویلچر
فرض کنید بیماری ۱۲۰ کیلویی بعد از جراحی باید از تخت به ویلچر حمام منتقل شود.
-
تصمیم اشتباه: یک مراقب بیمار را زیر بغل میگیرد و سعی میکند با یک حرکت او را بلند کند. بیمار در میانه حرکت تعادلش را از دست میدهد، مراقب برای جلوگیری از سقوط بدنش را میچرخاند و فشار شدید به کمر وارد میشود.
-
تصمیم درست: ابتدا ویلچر در زاویه مناسب کنار تخت قرار میگیرد، ترمزها قفل میشود، میزان همکاری بیمار ارزیابی میشود و در صورت ناتوانی بیمار، از بالابر یا تیم کمکی استفاده میشود. در این روش، هیچکس مجبور نیست وزن کامل بیمار را با بدن خود تحمل کند.
تفاوت این دو سناریو فقط «وسیله» نیست؛ تفاوت در تصمیمگیری است.
مهمترین اصل در یک جمله
وقتی صحبت از بیمار سنگینوزن میشود، هدف نباید «بلند کردن بیمار» باشد؛ هدف باید جابجایی بیمار بدون وارد شدن فشار خطرناک به بدن مراقب و بدون به خطر افتادن ایمنی بیمار باشد.
در عمل، هرچه وابستگی بیمار بیشتر و وزن او بالاتر باشد، استفاده از تجهیزات استاندارد اهمیت بیشتری پیدا میکند. اگر به دنبال بالابر بیمار با کیفیت ساخت مناسب، قطعات در دسترس و خدمات داخلی هستید، رونیا طب بهعنوان تولیدکننده بالابرهای ایرانی باکیفیت شناخته میشود؛ محصولاتی که از نظر عملکرد و استانداردهای کاربردی میتوانند با بسیاری از نمونههای خارجی رقابت کنند.
مزیت مهمتر این است که قبل از خرید، میتوانید از مشاوره تخصصی رونیا طب استفاده کنید تا بر اساس وزن بیمار، میزان همکاری او، فضای منزل یا مرکز درمانی و تعداد مراقبان، مدل مناسب انتخاب شود. این مشاوره کمک میکند بهجای خرید صرف یک دستگاه، راهحلی انتخاب کنید که واقعاً جابجایی روزانه بیمار را ایمنتر و کمفشارتر کند.
دیدگاهتان را بنویسید